Nouns – ပဵၼ်သင် မႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း

 

What are nouns? 

ၼၢဝ်ႊသ် ၊ ၼၢမ်ႊ ၊ ၸိုဝ်ႈ သမ်ႉပဵၼ်သင် မီးသင်ၽွင်ႈ ၸႂ်ႉတီႈလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၵမ်ႈၽွင်ႈတေၵႂင်ယူႇ ။ ဢေႃႈၶႃႈပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်တီႈၼႆႉ ႁဝ်းတေမႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉ ႁႂ်ႈပေႃလူင်ႉလႅင်းၵၼ် လႄႈပွင်ႇၸႂ် ၼၢမ်ႊ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉပဵင်သင် ၸႂ်ႉတီႈလႂ်ၼႆၶႃႈ ။

ၼၢဝ်ႊသ် ၊ ၵႂမ်းၼၢမ်ႊ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ထွႆႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ဢဝ်ဝႆႉႁွင်ႉတႅၼ်းတၢင်ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း ဢမ်ႇဝႃႈတေပဵၼ်မဵဝ်းဢၼ်မီးသၢႆၸႂ် ဢမ်ႇမီးသၢႆၸႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ တူဝ်ၵူၼ်း ၊ သတ်းတဝႃႇ ၊ ၶူဝ်းၶွင် ၊ ဢွင်ႈတီႈ ၊ ၶၢဝ်းယၢမ်း ၊ ပၢႆးဝူၼ်ႉ ၊ သပ်ႉၽဝ ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း ဢၼ်ယူႇၵႆ ယူႇၸမ်တူဝ်ႁဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ် ၼၢမ်ႊ Nouns ဢၼ်တႅၼ်တၢင်ဝႆႉယဝ်ႉ ။

ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်းၼႆႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းတီႈ ၼၢမ်ႊ ဢွၼ်တၢင်းသေၵွၼ်ႇ ၸင်ႇၵွႆႈသိုပ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈ လႄႈႁူဝ်ၶေႃႈတၢင်ႇဢၼ်ၼႆၶႃႈ ။ 

  • Broom  = ယူးပတ်း 
  • Buddhism  = ၵူၼ်းၸၢဝ်းထုတ်ႉ 
  • Dream  = ၵႂၢမ်းၾၼ် 
  • Fishing = ၵူၼ်းမဵတ်းပႃ / တမ်ႇငႃႈ  
  • Human = ၵူၼ်း 
  • Island  = ၵုၼ်ၵၢင်ၼမ်ႉ 
  • Soldier  = သိုၵ်းႁၢၼ် 
  • Love = တၢင်းႁၵ်ႉ 
  • animal  =  သတ်း 
  • dogs = မႃ
  • cat  = မႅဝ်း
  • phone = ၽူင်း
  •  apple  = မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ
  •  motorcycle = လူတ်ႉၶိူင်ႈ 
  •  car  = ၵႃး
  •  computer  = ၶွမ်ႊၽိဝ်ႊတိူဝ်ႇ

Common Nouns and Proper Nouns ( ၼၢမ်ႇတၢင်ၸိုဝ်ႈတင်းမူတ်း လႄႈ ၼၢမ်ႊတၢင်ၸိုဝ်ႈမၢင်မဵဝ်း ) ၵႂၢမ်းၼၢမ်ႊတူဝ်ႈတၢင်းမူတ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ Common noun  ( ၼၢမ်ႊတၢင်ၸိုဝ်ႈတင်းမူတ်း ) ၵူၺ်ႈၵႃႈသင်ဝႃႈၼၢမ်ႇၼၼ်ႉမီးၸိုဝ်ႈႁင်းမၼ်းၵူၺ်း ဢမ်ႇၼၼ်ဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းတၢင်ႇပၼ်လၢတ်ႈပိူင်တႅၵ်ႈ ”မႆႉ” ပဵၼ် Common noun ၵူၺ်းၵႃႈပေႃႁဝ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ”မႆႉသၵ်း” ၼႆႉၸိုင် ၸိုဝ်ႈၼၼ်ႉတေပဵၼ် Proper nouns ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉၶႃႈ ။ 

ပိူင်ႈတႅၵ်ႈမၼ်းထႅင်ႈ ( ၼၢမ်ႊတၢင်ၸိုဝ်ႈမၢင်မဵဝ်း ) ၼႆႉ  မိူၼ်ၼင်ႇ  Cat [ မႅဝ်း ] လႄႈသမ်ႉပဵၼ်ၼႂ်း ၼၢမ်ႊတၢင်းၸိုဝ်ႈတင်းမူတ်း Common noun ၼႆၶႃႈ ၊ ၵူၺ်းၵႃႈပေႃးမႅဝ်းတူဝ်ၼၼ်ႉ မီးၸိုဝ်ႈမၼ်းဝႃႈ ”လႄႊမွၼ်ႉ”  ၼႆၸိုင်မႅဝ်းၼၼ်ႉတေပဵၼ် Proper noun ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ ။ 

Proper noun ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇဝႃႈတေပဵၼ် တီႈယူႇ ၊ တီႈလိၼ် ၊ မႄႈၼမ်ႉ ၊ လွႆ ၊ ဝၢၼ်ႈ  ၸိူဝ်းၼႆႉပေႃးပဵၼ်ၸိုဝ်ႈဢၼ်တၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃးလူၺ်ႈၵူၼ်းႁဝ်းလႄႈပဵၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈၽိုၵ်းသၽႃႇဝ မၼ်းမႃးၼႆၸိုင် တေပဵၼ် Proper noun မူတ်းၼႆယဝ်ႉ ။

 

ပိူင်တႅၵ်ႈ

Common Nouns and Proper Nouns

Common Noun – ၼၢမ်ႊတၢင်ၸိုဝ်ႈတင်းမုတ်း

Proper Noun – ၼၢမ်ႊတၢင်မၢင်မဵဝ်း

band [ဝူင်းတူၼ်ႈတီး]

Freedom’s Way Band [ဝူင်းၸိူင်းလႅဝ်း]

human [ၵူၼ်း]

Sai Sai [ၸၢႆးၸၢႆး]

country [မိူင်း]

England [ဢိင်းၵလိတ်ႈ]

river [မႄႈၼမ်ႉ]

Mekong River [မႄႈၼမ်ႉၶူင်း]

day [ဝၼ်း]

Valentine’s Day [ဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉ]

mobile phone [ၽူၼ်း]

iphone [ဢၢႆၽူၼ်း]


Proper noun
ၼႂ်းထႅဝ်လိၵ်ႈၼႆႉ တေၼႄဝႆႉပၼ်ပိူင်တႅၵ်ႈမၼ်းယူႇၼႆၶႃႈ ။တူၺ်းတီႈၼႆႉၶႃႈ ပဵၼ်လၢႆးၸႂ်ႉႁဵတ်းထႅဝ်လိၵ်ႈ ယဝ်ႉႁဝ်းတေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁူႉၸၵ်းဝႃႈ ဢၼ်လႂ်ပဵၼ် Common noun  လႄႈ  Proper noun ၼႂ်းထႅဝ်လိၵ်ႈၼႆႉ တေၼႄဝႆႉပၼ်ပိူင်တႅၵ်ႈမၼ်းယူႇၼႆၶႃႈ ။

ပိူင်တႅၵ်ႈ Proper Noun and Common Noun

  1. Common noun: I want to be a composer

    Proper noun: Sai Hsai Mao is a Shan singer. 

  2. Common noun: I am reading a book.

    Proper noun: Shan book is easy read.

  3. Common noun: Would you like a cookie?

    Proper noun: I like the sandwich.

  4. Common noun: Let’s go to the city.

    Proper noun: Let’s go to Lashio.

  5. Common noun: I am a student.

    Proper noun: Sai Sai is the great student.

  6. Common noun: Which kind of country do you want to go?

    Proper noun: I want to go Japan.

ၽူႈႁဵၼ်းၶဝ်လႆႈႁၼ်ပိူင်တႅၵ်ႈမၼ်းယဝ်ႉ ဝူၼ်ႉဝႃႈတေပွင်ႇၸႂ်လိူဝ်ၵဝ်ႇယူႇၶႃႈ ၊ တႃႇႁႂ်ႈတွင်းငၢႆႈ” ၵေႃႈ  Common Nouns ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈဢၼ်တိုၼ်းမီးမႃးႁင်းၵူၺ်းမၼ်း ဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈတင်ႈ လႆႈတၢင်ႇပၼ်ၸိုဝ်ႈမႂ်ႇမၼ်းၼႆၶႃႈ ။ 

Proper Nouns  ဢၼ်ၼႆႉသမ်ႉပဵၼ်မဵဝ်းဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းၵေႃႉတၢင်ႇပၼ်ၸိုဝ်ႈမၼ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းႁူႉၸၵ်းလီ ၸႅၵ်ႇၽႄလႆႈၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈ  ၊  မိူၼ်ၼင်ႇ Common noun တူၼ်ႈမႆႉ ယဝ်ႉသမ်ႉမီးမႆႉသင်လၢႆ” မႆႉၵေႃႇ ၊ မႆႉၸၢမ် ၊ မႆႉသၵ်း ၊ မႆႉတိုင်း  ပေႃးမၼ်းမီးၸိုဝ်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၸိုင် ၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ Proper noun ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉၶႃႈ ။

ဢၼ်လႆႈၼႄဝႆႉတင်းၼိူဝ်ၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၽူႈႁဵၼ်းၶဝ်ႁူႉဝႆႉလႄႈ ၸႅၵ်ႈၽႄလႆႈဝႃႈ ဢၼ်လႂ်ပဵၼ်ဢၼ်လႂ် ပေႃးပဵၼ်ၸိုဝ်ႈ ယူဝ်းယူဝ်း လႄႈ ၸိုဝ်ႈဢၼ်ပိူၼ်ႈတၢင်ႇပၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းတေမီးသွင်မဵဝ်းၼႆၶႃႈ ၽူႈႁဵၼ်းၶဝ်တွင်းဝႆႉတႃႉ မၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇယၢပ်ႇမိူၼ်ဢၼ်ႁဝ်းဝူၼ်ႉၼၼ်ႉ ၊ ဢၼ်လွင်ႈယႂ်ႇႁဝ်းလူဝ်ႇၽိုၵ်းၸႂ်ႉမၼ်း ၵႆႉဝူၼ်ႉၵႆႉလၢတ်ႈ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈဢွၵ်းဢေႃႁဝ်း လီၶိုၼ်ႈမေႃတွင်းငၢႆႈၶိုၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈ ။

 

 

ၼပ်ႉယမ်သေ ။

ၽူႈပွင်ၵၢၼ်ဝႅပ်ႉသၢႆႉ

 

Nouns – ပဵၼ်သင် မႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to top